Organizacja kościelna
Podział cesarstwa rzymskiego i upadek imperium na Zachodzie zaowocowały odrębnym kształtem chrześcijaństwa w obu częściach. Formalny rozdział dokonał się w 1054 roku oznaczając odrębną podległość organizacji kościelnych: papieżowi na Zachodzie i patriarsze Konstantynopola na Wschodzie. W czasie stuleci, które nastąpiły po okresie upadku imperium rzymskiego wyodrębniły się dwa różne obrządki z odmienną liturgią i językiem. Na Zachodzie językiem obowiązującym była wyłącznie łacina, natomiast na Wschodzie oprócz greki dopuszczano także inne języki. Oba kościoły dzieliły spory teologiczne. Sama organizacja kościoła zaczęła kształtować się jeszcze w okresie cesarstwa. Podstawą struktury było miasto biskupstwo, natomiast kilka biskupstw tworzyło prowincję kościelną. W kształtujących się monarchiach biskupi (potem też opaci) wprzęgani byli w aparat władzy państwowej: byli urzędnikami królewskimi lub doradcami królów. Najwyższe godności kościelne przyznawali monarchowie. W rękach kościoła znajdowało się także szkolnictwo.